Charakteryzując rodzinę oporników dowiadujemy sie o tym ze w gronie tych urządzeń elektrycznych jest wiele istotnych podzespołów które odnajdują zastosowanie w wielu dziedzinach życia. Jednym z takich urządzeń jest potencjometr.
Potencjometr to także opornik jednak charakteryzuje sie tym, ze posiada on możliwość zmiany rezystancji przez użytkownika. Zmiana rezystancji w potencjometrach polega na zmianie położenia styku ślizgacza znajdującego sie na ścieżce oporowej danego elementu oporowego. Najczęściej postać ślizgacza przyjmuje suwak lub sprzężone pokrętło. Kolejnym elementem potrzebnym do uzyskania zmian rezystancji jest wspomniana wcześniej ścieżka oporowa która wytwarza sie z cermetu, plastiku, węgla lub czasem ze specjalnego drutu oporowego.
Potencjometry (rezystory nastawne) można podzielić przede wszystkim ze względu na przeznaczenie tego urządzenia. Wtedy wyróżniamy:
- potencjometry dostrojenia - służą głownie do ustalania warunków pracy układów elektrycznych podczas strojenia, naprawy lub rozruchu;
- potencjometry regulacyjne - regulują i diagnozują parametry urządzenia podczas wykonywanej pracy
Dzielimy je także ze względu na sposób regulowania (w przypadku potencjometrów regulacyjnych) na:
- suwakowe - regulacja przebiega przy pomocy użycia suwaka (ręcznie lub śrubą)
- obrotowe - regulowane są wkrętakiem lub specjalnym pokrętłem (walkiem)
Natomiast ścieżki oporowe wykonane są z trzech rodzajów materiału (wspomnianych wcześniej: węgla, cermetu, drutu). Ścieżki węglowe przyjmują postać tworzywa izolacyjnego które zostaje naniesione na płytkę układu elektronicznego. W przypadku ścieżek drutowych są to walki na które zostały nawinięte druty oporowe, a cermet najczęściej zostaje nakładany na płytkę z tworzywa ceramicznego.
W życiu codziennym potencjometry odnajdują zastosowanie głównie w sprzęcie audio przy pogłaśnianiu/ściszaniu dźwięku, a także w wszelkiego rodzaju kontrolerach jak np. regulacja obrotów silnika elektrycznego w tramwajach.